Op 17 april sprak Christine Lagarde, voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB), op een bijeenkomst van de Council on Foreign Relations (CFR) over de rol van de centrale bank in een fragmenterende wereld.

Wereldmachten komen en gaan in een lange cyclus die vaak meerdere generaties overspant. Op het hoogtepunt is voor iedereen duidelijk wie de baas is. De overgangsperiode is een stuk rommeliger.

De Amerikaanse investeerder en miljardair Ray Dalio verwacht dat China de komende decennia het stokje overneemt van de Verenigde Staten. Anderen zien meer in India, sinds dit jaar het grootste land ter wereld gemeten naar bevolkingsomvang.

De toekomst voorspellen is notoir moeilijk. Laten we daarom gewoon kijken naar wat we nu al kunnen zien. Namelijk dat een groeiende groep landen in Zuid-Amerika, Afrika, het Midden-Oosten en Azië elkaar opzoekt en zich steeds explicieter afzet tegen de Amerikaanse invloedssfeer. China speelt daarin een grote rol.

Het scenario van een multipolaire wereld, waarin meerdere machten ongeveer even sterk zijn, wint aan waarschijnlijkheid. Of dit daarna nou uitmondt in een nieuwe wereldorde met China aan het hoofd of niet.

Christine Lagarde spreekt over de gevolgen daarvan voor het beleid van centrale banken en overheden.

Wij hechten waarde aan haar woorden omdat centrale banken nieuwe ontwikkelingen niet alleen maar observeren, maar ook veroorzaken. Hun visie op de gebeurtenissen is reflexief: alleen al door het hebben van een visie beïnvloeden ze de uitkomst.

Voor bitcoin en andere decentrale technologie is deze ontwikkeling op verschillende manieren relevant:

  • Het kan de adoptie versnellen. Het nut van digitale bezittingen die voor bewaren en overdragen niet afhankelijk zijn van een centrale autoriteit is veel groter in een gefragmenteerde wereld waarin vertrouwen niet vanzelfsprekend is.
  • Het kan de adoptie vertragen. De geopolitieke dreiging kan reden zijn voor centrale banken en overheden om gecoördineerd in te grijpen in vrije markten en ook aan decentrale netwerken beperkingen op te leggen.

Hoe dan ook is het daarom nuttig om te kijken naar wat Lagarde te zeggen heeft.

We bespreken de speech van Lagarde vanuit vier invalshoeken:

  1. Langdurig hoge en volatiele inflatie
  2. Meer Europese eenwording
  3. Innovatie in het digitale tijdperk
  4. Een economische oorlog

We zijn benieuwd naar jouw gedachten hierover. Laat wat horen in de community!

Langdurig hoge en volatiele inflatie

The global economy has been undergoing a period of transformative change. Following the pandemic, Russia’s unjustified war against Ukraine, the weaponisation of energy, the sudden acceleration of inflation, as well as a growing rivalry between the United States and China, the tectonic plates of geopolitics are shifting faster.

Lagarde begint haar speech met een observatie. De wereldeconomie verandert ingrijpend en de geopolitieke aardplaten verschuiven snel. We zien de wereldeconomie versplinteren in met elkaar concurrerende allianties.

Verschillende blokken proberen een zo groot mogelijk deel van de wereld naar zich toe te trekken. Vermoedelijk klontert dat samen tot twee grote blokken, namelijk de twee grootste economieën van de wereld: de VS en China.

Dit heeft verstrekkende gevolgen. Maar eerst kijkt Lagarde terug op de afgelopen decennia om te begrijpen waar we vandaan komen.

We hebben een periode achter ons van bloeiende wereldhandel, met als kenmerkend gevolg dat productie- en leveringsketens zich over de hele wereld uitstrekken. Ze prijst hiervoor het leiderschap van de VS, dat voor relatieve stabiliteit zorgde. De Pax Americana.

But that period of relative stability may now be giving way to one of lasting instability resulting in lower growth, higher costs and more uncertain trade partnerships. Instead of more elastic global supply, we could face the risk of repeated supply shocks. Recent events have laid bare the extent to which critical supplies depend on stable global conditions.

De periode van stabiliteit maakt plaats voor een periode van voortdurende instabiliteit.

We moeten hier denken aan de speech van ECB-directielid Isabel Schnabel tijdens de bijeenkomst van centrale bankiers in Jackson Hole vorig jaar augustus. Zij had het over “a new era of volatility, [..] one in which shocks are potentially larger, more persistent and more frequent”.

Ook Schnabel keek terug naar de afgelopen decennia en noemt globalisering en een elastisch aanbod als twee stabiliserende krachten:

[The pandemic and the war] challenge two of the fundamental stabilising forces that have contributed to the decline in volatility during the Great Moderation: globalisation and an elastic energy supply. Globalisation acted as a gigantic shock absorber.

Lagarde legt uit hoe een elastisch aanbod voor stabiliteit zorgt. Centrale banken hoeven dan voor hun beleid geen rekening te houden met het aanbod van energie, grondstoffen, producten en arbeid. Simpel gezegd: bij het beheersen van de inflatie hoef je alleen maar op de vraag te letten, want het aanbod is toch wel voldoende.