Bitcoin Surprises as Oasis of Calm While Iran War Jolts Markets — Bloomberg
Bitcoin verbaast liefhebbers en sceptici door tijdens een escalerende oorlog in Iran beter te presteren dan aandelen en goud. Sinds de eerste aanval op 28 februari is de koers van bitcoin zo’n 8% gestegen, terwijl de grote Amerikaanse aandelenindex S&P 500 met 4% daalde, en goud zelfs met 11%.
Sommige analisten zien het als bewijs dat bitcoin een veilige haven is en tot zijn recht komt bij geopolitieke onrust. Net als goud heeft bitcoin een zekere mate van neutraliteit en onafhankelijkheid.
China en Amerika, Rusland en Oekraïne, Iran en Israël - allemaal hebben ze wat goud in de kluis van hun centrale bank. Daarvoor zijn ze niet van elkaar of van een centrale partij afhankelijk. Goud is goud. Atoomnummer 79, afgedwongen door de wetten van de natuurkunde.
Bitcoin heeft de potentie om dezelfde rol te vervullen. Bitcoin is ontworpen voor een situatie waarin verschillende spelers elkaar niet volledig kunnen vertrouwen. Niemand is de baas, niemand kan in zijn eentje de regels veranderen, niemand kan er onbeperkt van bijdrukken.
Bovendien is het gemakkelijk mee te nemen. Doe maar eens een kilo goud in je rugzak en probeer een vliegtuig in te komen.
Gautam Chhugani, analist bij de Amerikaanse zakenbank Bernstein, beschreef het zo in een notitie aan zijn klanten: “Misschien is er een fysiek conflict voor nodig om te beseffen dat bitcoin het meest draagbare (grensoverschrijdende), digitale en liquide bezit is, zonder tegenpartijrisico.”
Is de relatieve kracht van bitcoin inderdaad bewijs voor wereldwijde acceptatie van bitcoin al digitaal goud?
Ja en nee.
Bitcoin als digitaal goud wordt vaak in verband gebracht met bitcoin als veilige haven. Bijvoorbeeld in door het Financieele Dagblad in een artikel met de titel “Bitcoin opvallend waardevast sinds begin Iran-oorlog, maar nog lang geen veilige haven”.
Laten we eens kijken naar dat begrip ‘veilige haven’. Dat wordt op twee heel verschillende manieren gebruikt:
- Er is een acute crisis en beleggers willen zo snel mogelijk het risicoprofiel van hun portefeuille verlagen. Ze verkopen alles wat snel te verkopen is. Men vlucht naar cash en kortlopende staatsobligaties. Dollars, euro’s, franken, kronen.
- Er is onzekerheid over het voortbestaan van het huidige systeem, de huidige geopolitieke orde, of de huidige overheidsmunt. Beleggers zoeken bezittingen die een dergelijke verandering overleven. Goud speelt hier traditioneel een rol, maar eigenlijk alle ‘scarse assets’, ‘real assets’ en ‘outside moneys’.
Het gaat hier om twee totaal verschillende tijdschalen. De eerste betekenis van veilige haven gaat om uren en dagen. Denk aan de coronacrash in maart 2020, toen praktisch alle beleggingen tegelijk in waarde kelderden. Inclusief goud en bitcoin.
De tweede betekenis gaat over decennia, en moet je ook op die tijdschaal beoordelen. Of bitcoin structureel bescherming biedt in tijden van geopolitieke onrust, moet in de komende jaren blijken. Twee weken aan relatieve kracht zijn daar geen definitief bewijs voor.
Tegelijkertijd is het wel opnieuw een datapunt. In de eerste weken van de oorlog in Oekraïne deed bitcoin het ook goed, en hoorden we ook verhalen over het gebruik van bitcoin om geld het oorlogsgebied in en uit te transporteren, aan beide kanten van het front.
Een ander voorbeeld is de crisis bij Amerikaanse regionale banken in 2023. Toen Silicon Valley Bank omviel sprong bitcoin omhoog en werd besproken als alternatief.
Het maakt eigenlijk niet eens uit welk deel van de koersstijging te verklaren is door huishoudens in het Midden-Oosten die iets van hun vermogen proberen veilig te stellen. De thesis van bitcoin als digitaal goud heeft weer wat extra gewicht gekregen.
Bewijst de sterke koers bitcoin als digitaal goud? Ja, het is zeker een bewijsstuk dat wordt toegevoegd aan het dossier. Maar nee, het is geen definitief bewijs waarmee het pleit beslecht is en het dossier dicht kan.
Het betekent ook niet dat dus de bearmarkt voorbij is. Een schok kan de marktcyclus versnellen of vertragen, maar veel vaker is het niet meer dan een tijdelijke verstoring.
