Papieren winst, echte ellende

Nederlanders worden warm van spaargeld. We vinden het prettig als er iets staat, al is het maar stil. Desnoods tegen nul procent. Als het maar op de rekening staat, als een soort financiële knuffel. Die perceptie van financiële veiligheid zorgt ervoor dat we nauwelijks beleggen.

Dat is een probleem, volgens iedereen met verstand van geld. De Nederlandsche Bank bijvoorbeeld. Of de AFM, die zegt het ook. En laatst kwam oud-topman Peter Wennink langs met een toekomstrapport waarvan de inkt nog nat is. Allemaal dezelfde boodschap, met verschillende lettertypes: we sparen onszelf arm. We laten geld liggen, in ons eigen land.

Beleggen, zeggen ze, is niet alleen goed voor je eigen portemonnee, maar ook voor Nederland. Meer beleggers betekent meer kapitaal, meer investeringen, meer groei. Je zou denken: mooi. Dan gaan we dat stimuleren. Dan maken we het makkelijker. Dan trekken we mensen zachtjes richting “meedoen”, in plaats van “toekijken”.

Maar nee. Den Haag heeft een ander plan.
Den Haag zegt: “Wat leuk dat u belegt. Dat gaan we zwaarder belasten!”

Het nieuwe wondermiddel heet vermogensaanwasbelasting. De essentie is simpel: als de waarde van je belegging stijgt, krijg je belasting. Ook als je niet verkoopt. Dus je hebt winst, maar daarvan staat nog niets op je rekening. Het is zo’n winst waar je naar kunt wijzen. Op papier, of in een app. Een grafiekje dat omhoog knikt en je even het gevoel geeft dat je een slimme jongen bent.

En dan: betalen. Papieren winst, echte belasting. En met een beetje pech zit je aan tafel te rekenen als een nerveuze brugklasser. Niet omdat je het leuk vindt, maar omdat je anders een fiscaal ongeluk krijgt.

Dat heeft onder andere te maken met volatiliteit. Beleggers kennen dat woord maar al te goed. De koers kan omhoog, maar ook omlaag. Soms hard omlaag. Dat is geen bug, maar de natuur van beleggen. Zonder die risico’s kunnen rendementen niet bestaan.

Alleen onder het voorgestelde stelsel wordt die schommeling een soort financiële nekklem. Want stel je hebt een topjaar. Je portefeuille knalt omhoog. Je betaalt belasting. En het jaar daarna komt de klap. Dan ben je dus belasting kwijt én je winst ook. Als je niet op tijd verkocht hebt, kun je een probleem krijgen dat je niet meer netjes oplost met “een gesprek”.

En dan hebben we het nog niet eens over de mensen die niet zomaar kunnen verkopen. Vastgoed. Familiebedrijf. Goudstaven. Illiquide belangen. Het soort vermogen waar geen app met een flitsende “verkoop”-knop bij hoort, maar een notaris, een koper en drie maanden papierwerk. Het stelsel doet alsof je altijd kunt liquideren en er altijd iemand klaarstaat met een glimlach en een zak met geld.

Een wereld waar altijd liquiditeit is. Waar timing nooit tegenzit. Waar de fiscus nooit op een irritant moment langskomt. Die wereld bestaat ongetwijfeld. Alleen niet in de echte wereld. Ergens in hoofden, in PowerPoint-presentaties en Excel-sheets.

En het gekke is: alternatieven zijn er gewoon. Een vermogensbelasting, bijvoorbeeld. Saai. Heerlijk saai. Voorspelbaar. Geen timing-spelletjes. Geen ‘betaal maar zonder cash’. Je belast draagkracht, niet de dagkoersen. Je kunt hem zelfs progressief maken, als je daar warm van wordt.

Maar Den Haag zit in een tunnel. Een jaar of 25 geleden is ‘rendement belasten’ het mantra geworden, en intussen fungeert het als heilige graal. En dus zijn ze nu vooral bezig met details, zoals peildata, definities, en uitzonderingen. Niemand stelt nog de hoofdvraag: willen we mensen opzadelen met belasting over winst die nog niet bestaat?

Het antwoord uit Den Haag kennen we al.
“Wat leuk dat u belegt. Dat gaan we zwaarder belasten.”

Méér Alpha

Ben je Plus-lid? Dan gaan we door met de volgende onderwerpen:

1. Strijd tegen Clarity Act intensiveert
2. NYSE omarmt tokenization
3. Ether-staking bereikt record