Het verhaal klopt niet

Centrale banken dumpen dollars en vluchten massaal naar goud. Dat is het verhaal dat je overal hoort nu de goudprijs record na record breekt. Klinkt logisch, lekker behapbaar. Maar klopt het eigenlijk wel?

Kijk je naar de data, dan zie je iets opmerkelijks. Centrale banken kopen al jaren goud, dat is geen nieuw fenomeen. Sterker nog: ze hebben het tempo van hun aankopen het afgelopen jaar juist verlaagd. Precies in de fase waarin de goudprijs explodeert, zie je geen explosie in hun aankopen. Integendeel. Ze vormen een onderlaag, een lange termijn anker, maar zij zijn niet degene die de recente versnelling hebben veroorzaakt. [00:56]

De verrassende koper

Eén partij springt er wel uit: Tether. De stablecoin-uitgever blijkt in relatief korte tijd voor miljarden aan fysiek goud te hebben gekocht. Geen symbolische hedge, maar echte goudstaven in eigen kluizen in Zwitserland. Een afgedankte nucleaire bunker, om precies te zijn. Volgens Bloomberg wordt iedere week meer dan een ton toegevoegd.

De cijfers zijn indrukwekkend. Eind 2024 lag er voor $5,3 miljard aan goud in de kluis, zo'n 63 ton. Eind 2025 was dat gegroeid naar $17,4 miljard, ofwel 125 ton. Dat is vergelijkbaar met landen als Zweden en Zuid-Afrika. In termen van aankopen over 2025 komt Tether in de top 5 wereldwijd, vlak achter Polen. [03:26]

De kleine lettertjes

Over die Tether-rapporten moeten we wel scherp zijn. BDO, het accountantskantoor dat de cijfers controleert, doet geen klassieke audit. Ze checken of Tether op één specifiek moment voldoende assets had om de uitgegeven stablecoins te dekken. De kluis was vol toen zij keken. Wat het rapport niet zegt: de kluis blijft vol als iedereen tegelijk naar binnen rent. Geen stresstest, geen oordeel over governance of risicomanagement. Nuttig, maar geen heilige stempel. [05:42]

De echte prijsdriver

Tether koopt gestaag en strategisch, ongeacht of de prijs stijgt of daalt. Dat is diversificatie, geen hype. De goudprijs wordt gemaakt door partijen die instappen tijdens de stijging. Niet ondanks, maar dankzij. FOMO in zijn puurste vorm.

Dit zijn geen centrale banken of geduldige lange termijn beleggers. Dit zijn particulieren die naar goudkantoren gaan, ETF-flows, hedge funds, momentumstrategieën. Partijen die goud ineens moeten hebben omdat het nu werkt. Ze noemen zichzelf beleggers, maar functioneel gedragen ze zich als speculanten. De Financial Times beschrijft hoe opkopers in New York geen dollars meer hebben: "They've been buying too much. Everyone's been panic selling." [10:28]

Lijstjes liegen

Op sociale media zie je overal lijstjes van landen waarvan de goudreserve explodeert. Italië $138 miljard, China $132 miljard, Rusland $131 miljard. Indrukwekkend, maar misleidend. Dat is vooral herwaardering: de prijs stijgt, dus de waarde stijgt. Kijk je naar daadwerkelijke aankopen in tonnen, dan zie je andere namen: Polen, Kazachstan, Brazilië. Als je die twee door elkaar haalt, denk je dat iedereen goud koopt, terwijl het vaak puur boekhoudkundige effecten zijn. [13:08]

Ja en nee

Schakelt de wereld over op goud? Ja, er zijn partijen die al jaren hun goudpositie vergroten om geopolitieke redenen. China wil minder afhankelijk zijn van de dollar. Maar dat proces loopt al decennia en verklaart niet de huidige hype.

Nee, want de aandacht die goud nu krijgt komt van ergens anders. Kapitaal zoekt verhalen, verhalen zoeken beweging, beweging trekt nieuw kapitaal aan. Dat zelfversterkende effect kennen we. Vandaag is het goud, gisteren AI, eergisteren crypto. Dat betekent niet dat de goudprijs morgen instort, gekte kan lang aanhouden. Maar een groot deel van de recente prijsactie wordt gedragen door partijen die er tijdens de stijging bij kwamen. Die vertrekken net zo makkelijk weer zodra het volgende narratief de ronde doet. En dat geeft zelfs de goudmarkt nerveuze trekjes. [15:15]