Wat gebeurt er als een Nederlandse cryptobroker geen MiCA-vergunning krijgt? In het geval van Knaken: de website gaat op zwart, de FIOD valt binnen, en zes weken later verklaart de rechtbank het bedrijf failliet – met een gat van €7 miljoen aan klantgelden. In deze aflevering van het Cryptojournaal duiken we in dat faillissement, kijken we naar de haperende Clarity Act in Washington en bespreken we de pilot van de digitale euro waar ook het Nederlandse Adyen aan meedoet.
De markt
Bitcoin staat rond de $64.000, een kleine plus over de afgelopen zeven dagen. Dinsdag veerde de koers op na een meevallend Amerikaans inflatiecijfer: de consumentenprijzen daalden in juni met 0,4% ten opzichte van mei, de grootste maanddaling sinds april 2020. De jaarinflatie zakte daarmee naar 3,5%. Bitcoin tikte woensdag $65.500 aan, zakte vrijdag even onder de $63.000, maar bleef netjes binnen de bandbreedte van $60.000 tot $65.000 waar we al weken in zitten. Ethereum staat rond de $1.850, zo'n 9% in de plus over 30 dagen.
Buiten crypto was het onrustiger. De chipsector kreeg een flinke tik: TSMC verhoogde zijn investeringsplannen naar $60 miljard, maar dat riep vooral de vraag op of al die AI-miljarden zichzelf ooit terugverdienen. De Amerikaanse chipindex zakte vrijdag tot ruim 20% onder zijn piek. Daarnaast laait de oorlog met Iran weer op: de VS voerde negen nachten op rij aanvallen uit, het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz ligt grotendeels stil en Brentolie steeg naar $90 per vat – 16% hoger dan een week eerder. Wall Street sloot in de min en goud bood opnieuw geen bescherming: het zakte zelfs door de grens van $4.000. Vergeleken daarmee kwam Bitcoin met zijn kleine plus nog relatief goed weg. [00:52]
Knaken failliet
Donderdag verklaarde de rechtbank in Rotterdam cryptoplatform Knaken failliet, op verzoek van het Openbaar Ministerie. Volgens het OM is er ongeveer €7 miljoen aan klantgelden verdwenen en zitten zo'n 30.000 klanten al anderhalve maand zonder toegang tot hun crypto. Knaken, opgericht in 2017, kreeg onder de nieuwe Europese MiCA-regels geen vergunning van de AFM. Op 1 juni ging de website op zwart, eind juni deed de FIOD doorzoekingen en werd het vermogen bevroren.
Het bedrijf verzette zich tegen het faillissement en wees erop dat klantgelden bij een aparte stichting stonden. Op de eigen website stond tot vlak voor de uitspraak letterlijk: "Is Knaken failliet? Nee." De rechtbank ging daar niet in mee: er is sprake van een aanzienlijk dekkingstekort waarvan klanten niet op de hoogte zijn gesteld.
Wat staat er nu vast en wat niet? Dat er geld weg is, is het grote nieuws van deze week – dat was begin juni nog helemaal niet duidelijk. Maar hóe dat geld is verdwenen, weet nog niemand. Dat kan wanbeheer zijn, een hack, of iets anders. Het FD kopte dat een mini-FTX dreigt, maar die vergelijking loopt wat ons betreft mank: bij FTX is de fraude strafrechtelijk bewezen, bij Knaken is er nog niemand aangehouden. Het eerstvolgende harde moment is het eerste openbare verslag van de curator, dat rond half augustus op tafel moet liggen. Dan wordt mogelijk voor het eerst duidelijk hoeveel er van het klantengeld over is. [04:05]
De Clarity Act wankelt
In Washington moet de Clarity Act regelen welke crypto onder welke toezichthouder valt. De wet kwam half mei door de bankencommissie van de Senaat, maar ruim twee maanden later is er nog steeds niet gestemd door de voltallige Senaat – en daar zijn 60 stemmen nodig. Senator Cynthia Lummis klonk dinsdag nog optimistisch ("let's land this baby"), maar diezelfde dag keerden drie Democratische senatoren zich publiekelijk tegen de wet. Hun grootste bezwaar: in het samengevoegde concept ontbreekt de ethics-sectie over belangenverstrengeling. De achtergrond is Trump, die vorig jaar meer dan $1,4 miljard aan crypto-inkomsten rapporteerde.
Een overleg in het Witte Huis leverde donderdag niets op – opvallend genoeg was Ruben Gallego, de Democraat die de onderhandelingen over die sectie leidt, niet eens uitgenodigd. Op Polymarket zakte de kans dat de wet dit jaar wordt ondertekend naar 32%, het laagste punt sinds die markt in januari opende. In februari stond het nog op 82%. De stemming moet er eigenlijk vóór het augustusreces komen, over drie weken. Kansloos is het dossier nog niet: het huidige congres kan in de lame duck-sessie tot begin januari doorwerken, en de cryptolobby gaat via super PAC FairShake met $193 miljoen de midterms in. Maar op 3 januari 2027 begint het nieuwe congres en vervalt alles wat niet is aangenomen. [08:24]
De digitale euro
De ECB maakte bekend wie de digitale euro in de praktijk gaat testen: 36 banken en betaalbedrijven, geselecteerd uit meer dan 50 aanmeldingen. De pilot start in de tweede helft van 2027 en duurt een jaar. Op de deelnemerslijst staan grote namen als Deutsche Bank, Unicredit, Revolut, Stripe en – misschien wel het leukste – het Nederlandse Adyen. Ook politiek schuift het dossier op: het Europees Parlement stemde met 416 tegen 169 stemmen voor het onderhandelingsmandaat, met als doel een akkoord eind 2026. Het parlement eist dat de digitale euro offline werkt en de privacy respecteert, en er komt een limiet op hoeveel je mag aanhouden – vaak wordt €3.000 genoemd. De ECB wil in 2029 klaar zijn voor een mogelijke eerste uitgifte.
Waarom wil de ECB dit? Bestuurslid Cipollone was er scherp over: een sterke groei van stablecoins kan spaargeld bij Europese banken wegtrekken, terwijl twee derde van de kaartbetalingen in de eurozone nu al via niet-Europese partijen als Mastercard en Visa loopt. Op zich vinden wij het niet gek dat Europa het betaalsysteem meer in eigen handen wil krijgen. En lever je met een CBDC nou echt veel privacy in ten opzichte van digitale euro's bij commerciële banken? Zo digitaal als cash wordt het nooit, maar dat is het nu ook al niet. Wij zijn benieuwd naar de pilot – al blijft het beste advies natuurlijk: koop een beetje Bitcoin en probeer daar eens mee te betalen. [12:17]