Het was de afgelopen week drukker dan ooit op het bitcoin netwerk. Op sommige momenten waren er meer dan 450.000 onbevestigde transacties. Je leest het goed: dat is meer dan in de bull runs van 2017 en 2021. Deze drukte zorgt ervoor dat het op dit moment erg duur is om een bitcoin transactie te versturen. Als je snel aan de beurt wil zijn moet je soms wel $10 aan transactie fee betalen. Maar hoe uniek is deze situatie eigenlijk? En wat hebben de brc-20 inscriptions hiermee te maken? In deze Alpha Insights geven we je het antwoord op die vragen en voorzien we je van een aantal tips om om te gaan met de hoge fees.

Unconfirmed Transaction Count. Bron: Jochen Hoenicke

Laten we beginnen bij het begin. Waarom zijn er opeens zo veel bitcoin transacties? Is er een influx van nieuwe kopers, zoals in 2017 en 2021? Daar lijkt het niet op, zegt ook Brad Mills. In een tweet laat hij zien dat de Google zoekresultaten naar bitcoin niet gestegen zijn de afgelopen tijd. Maar als er geen nieuwe bitcoin kopers achter de transacties zitten, wie dan wel? Als Alpha weet je het antwoord natuurlijk al: inscriptions die gebruik maken van het Ordinals protocol. We schreven er in februari uitgebreid over (deel 1 en deel 2).

Voor de mensen die het gemist hebben: inscriptions zijn NFT's op bitcoin. Althans, dat was het plan. Inmiddels zijn het geen inscriptions met plaatjes die zorgen voor de drukte, maar inscriptions met stukjes tekst. Om precies te zijn: stukjes tekst met instructies om tokens te minten. Die standaard heet brc-20 en die wordt op dit moment massaal gebruikt om meme coins te minten en verhandelen.

De tijdslijn is dus, zoals Eric Wall hierboven mooi beschrijft, als volgt: bitcoin ontwikkelaars bedenken Taproot en Segwit, die beide opgenomen worden in de bitcoin software. In 2022 gebruikt Casey Rodarmor deze innovaties om het Ordinals protocol te maken, waarmee je data op kan slaan in de bitcoin blockchain. Deze inscriptions worden zo populair dat anderen aan de slag gaan met dit idee. Domodata bracht het nog een stap verder: door instructies toe te voegen aan een JSON bestand maakte hij het mogelijk om tokens te minten. Dit protocol noemde hij de brc-20 standaard.

Hoe werkt de mempool?

We komen later terug op de ordinals, inscriptions en brc-20 tokens. Om beter te begrijpen wat voor impact dit soort speciale bitcoin transacties hebben, moeten we eerst even terug naar de basis. Hoe komt de transactie fee bij een bitcoin transactie tot stand? In de meest simpele vorm zijn er twee variabelen: de verwerkingstijd van de transactie en de transactie fee. Een hogere fee leidt tot een kortere verwerkingstijd. Je raadt het al: een lagere fee leidt tot een langere verwerkingstijd.

Als we een niveau dieper gaan zien we dat de transactie fee bestaat uit twee delen. Het eerste deel is de omvang van de transactie (in virtual Bytes). Het tweede deel is de fee rate (in satoshis per virtual Byte). De fee die je uiteindelijk moet betalen voor je transactie bereken je door de omvang te vermenigvuldigen met de fee rate. Al die bytes klinken nogal ingewikkeld. Vergelijk het daarom met het tanken met je auto. Als je een tank hebt van 50 liter (omvang) en die helemaal voltankt met benzine voor 2 euro per liter (fee rate) betaal je dus in totaal 100 Euro (totale transactie kosten).

Om je transactiekosten laag te houden kan je dus aan twee knoppen draaien: de omvang van de transactie of de fee rate. De omvang van de transactie hou je laag door zo min mogelijk inputs te gebruiken bij het uitgeven van je bitcoin. Hoe meer UTXO's (unspent transaction outputs) je gebruikt als input voor je nieuwe transactie, hoe groter de omvang van de transactie.

Complex? Tijd voor een voorbeeld. Stel je moet 5 euro betalen in de supermarkt. Dit kan je doen met een briefje van 5 (1 input), 5 munten van 1 euro (5 inputs) of 10 munten van 50 cent (10 inputs). Waar in dit voorbeeld de omvang van de transactie fysiek groter wordt (grotere stapel muntjes), geldt dat voor bitcoin ook in de digitale vorm. Hoe groter de stapel inputs die je wil gebruiken, hoe groter de omvang van de transactie.

Draaien aan de andere knop is makkelijker. Je kan er voor kiezen om een lage fee rate te kiezen. Je voelt natuurlijk direct dat daar een nadeel aan zit. Transacties met een lage fee rate zullen minder snel gemined worden. Het duurt dus langer voordat je transactie op de plaats van bestemming is.

De transactie fee, de omvang en fee rate zijn belangrijk omdat de omvang van een bitcoin block beperkt is. Dit betekent dat een block vol kan zitten en er dus transacties buiten de boot vallen. De miners bepalen welke transacties in een block stoppen. Het idee is dat miners, omdat ze economisch rationele actoren zijn, de transacties meenemen die het meest opleveren (lees: de hoogste transactie fee betalen). Dit is de reden waarom veel bitcoiners spreken over een fee market.

Terug naar het voorbeeld van het tankstation. Het tankstation heeft een totale capaciteit van 5000 liter benzine. Elke 10 minuten wordt de grote tank tot de nok toe bijgevuld. De afgelopen jaren was het rustig bij het tankstation, soms zelfs tot het punt dat de grote tank niet eens leeg raakte. Goede tijden voor de automobilisten, die betaalden namelijk een prijs 1 cent per liter (fee rate). We gooiden onze tank van 50 liter (omvang) vol voor in totaal 50 cent (transactiekosten)!

Soms was het drukker en liep het parkeerterrein voor het tankstation vol met andere automobilisten. Het kon ook voorkomen dat er een paar vrachtwagens in de rij stonden, dan was de grote tank sneller leeg. Mensen die haast hadden verhoogden hun prijs dan naar 5 cent per liter (fee rate). Kost je 2,50 (transactiekosten), maar dan ben je wel als eerste aan de beurt. Anderen kozen ervoor om alsnog 1 cent per liter te betalen (fee rate) en wat langer te wachten op hun beurt.

Sinds dat het tankstation plaatjes van apen en punks weggeeft bij elke tankbeurt is het gekkenhuis. Het lijkt wel alsof de hele wereld hier komt tanken! Sommige mensen betalen 50 euro per liter (fee rate). Gekkenhuis! 2.500 euro om mijn tank vol te gooien (transactiekosten). De wachtrij voor het tankstation is enorm. Je snapt wel dat het geen enkele zin heeft om 1 cent per liter (fee rate) te bieden. Sterker nog, met zo'n bod kom je niet eens meer de parkeerplaats voor het tankstation op. Voor normale mensen is het op deze manier onmogelijk om nog auto te rijden.

In dit voorbeeld is het tankstation het block, de uitbater van het tankstation de miner, de grote tank de maximale blockspace, de 10 minuten tussen het bijvullen van de grote tank de blocktime en de parkeerplaats voor het tankstation de mempool.